Toonaangevende bedrijven

In 1997 begon AllPlant als een klein, ambitieus bedrijf in Heerhugowaard met één doel: de mooiste jonge tuinplanten leveren. Vandaag de dag zijn ze uitgegroeid tot een serieuze speler in de weefselkweekproductie, met bijna 800 soorten die hun weg vinden naar kwekers door heel Europa. Robots planten de weefselkweekplanten op, LED-belichting stuurt de groei en zonnepanelen voeden het hele complex.

Bakker Brothers ontwikkelt al bijna een eeuw groenterassen voor professionele telers wereldwijd. Daarbij staat niet alleen de genetische potentie van een ras centraal, maar vooral de prestaties onder lokale teeltomstandigheden in verschillende regio’s zoals Afrika, het Midden-Oosten en Centraal-Azië. Door de decennia heen is één principe onveranderd gebleven: het ontwikkelen van sterke rassen die bestand zijn tegen extreme klimaten, hoge ziektedruk en lange transportroutes.

Vanuit Enkhuizen werkt Bayer aan één van de grootste uitdagingen van deze tijd: genoeg gezond voedsel produceren voor een groeiende wereldbevolking, terwijl klimaat, ruimte en grondstoffen steeds meer onder druk staan. Hier gaat het om wetenschap versus handwerk. Om biologie en chemie. En om digitale technologie en oude vakkennis. Achter iedere tomaat, komkommer of paprika schuilt een wereld van testen, kruisen en verfijnen. Werk dat grotendeels onzichtbaar blijft, maar uiteindelijk miljoenen mensen bereikt. Bayer laat zien hoe technologie en natuur hand in hand gaan en ontwikkelt 17 gewasgroepen die gereinigd, verpakt en verstuurd worden naar telers over de hele wereld.

Bejo ontwikkelt groenterassen die wereldwijd hun weg vinden naar telers. Als internationaal familiebedrijf ligt de focus op veredeling, productie en verkoop van vollegrondsgroentezaden. Wat ooit begon als kruidenierswinkel in zaad, groeide in meer dan 125 jaar uit tot een organisatie met vestigingen in ruim 30 landen en meer dan 2.300 medewerkers wereldwijd. Vanuit het hoofdkantoor in Warmenhuizen wordt dagelijks gewerkt aan rassen die bijdragen aan een steeds veranderende voedselketen, waarbij kool, wortel en ui hun specialiteit zijn.

In 1914 maakte Cornelis de Groot zijn eerste notities over uienteelt. Wie had toen kunnen voorspellen dat die aantekeningen meer dan een eeuw later zouden leiden tot de wereldmarktleider in uienzaadveredeling? Drie generaties verder, dezelfde focus: één gewassengroep tot in de puntjes beheersen. Vanuit Broek op Langedijk werkt De Groot en Slot aan rassen voor uien, sjalotten en knoflook in alle zones ter wereld. Samen met Bejo Zaden zijn er meer dan 200 uienrassen ontwikkeld, geschikt voor teelten van Spanje tot Zuid-Afrika.

Toen Simon Groot in de jaren '80 in Zuidoost-Azië aankwam, zag hij iets wat anderen over het hoofd zagen: kleine boeren die met slecht zaad nauwelijks rond konden komen. Hij besloot daar wat aan te doen. East-West Seed werd geboren uit het idee dat goede groentezaden niet alleen voor de grote landbouw zijn, maar juist voor de miljoenen kleine boeren die de wereld voeden. Vanuit Enkhuizen en met vestigingen in veertien landen in Azië, Afrika en Latijns-Amerika ontwikkelt het bedrijf tropische groenterassen die bestand zijn tegen hitte, ziekte en klimaatverandering. Zaden die het verschil maken op het bord én in het inkomen van een boerengezin.

Wat in 1938 begon als een kleine zaadwinkel, is uitgegroeid tot een wereldwijd familiebedrijf dat al generaties lang de standaard zet in groenterassen voor de glastuinbouw. Vanuit Enkhuizen werkt Enza Zaden aan tomaten, sla, komkommers, paprika's en tientallen andere kasgewassen die over de hele wereld geteeld worden. Hightech genetica, oprechte gedrevenheid en een duurzame missie: resistentere gewassen, minder verspilling en gezonder eten voor iedereen. Met meer dan 40 nationaliteiten onder één dak belanden de zaden van Enza Zaden uiteindelijk op de borden van 480 miljoen mensen wereldwijd.

Meer dan 80 jaar geleden werd de basis gelegd voor wat Florensis vandaag is: een familiebedrijf dat de internationale sierteelt kleurt. Vanuit Heerhugowaard, met productie- en veredelingslocaties in Nederland, Duitsland, Portugal, Kenia en Ethiopië, levert Florensis jaarlijks 4.000 plantvariëteiten aan professionele kwekers over de hele wereld. De hele keten, van zaad en stek tot weefselkweek en jonge plant, heeft Florensis in eigen beheer. Dat maakt een leverbetrouwbaarheid van 99% mogelijk én zorgt ervoor dat ze hun CO₂-uitstoot laag kunnen houden. Steksteekrobots met AI, investeringen in lokale gemeenschappen in Afrika, en concrete duurzaamheidsdoelen: Florensis pakt alles met beide handen aan. Grote kans dat de bloemen die je ziet staan bij je lokale supermarkt of bloemist afkomstig zijn van dit unieke bedrijf.

Wat ooit begon als een gedeelde droom van gepassioneerde bloembollenkwekers in Sint Maarten, is uitgegroeid tot de marktleider in gladioolveredeling. Forever Bulbs is letterlijk de broedplaats van gladiolen. Het bedrijf veredelt, teelt, verwerkt én exporteert gladiolen naar telers wereldwijd. Dankzij lokale proeven zorgt Forever Bulbs ervoor dat ze de nieuwste rassen, met een onderscheidend uiterlijk en efficiënte en robuuste eigenschappen kunnen ontwikkelen.

75 jaar geleden begon Gitzels in Zwaag met het opkweken van groenteplantjes. Inmiddels staat er in Wervershoof een moderne kwekerij van 13 hectare, verwarmd door onder andere aardwarmte en draaiend op innovatie. Jaarlijks verlaten meer dan 190 miljoen jonge koolplantjes het bedrijf, op weg naar vollegrondstelers door heel Nederland. Daarnaast biedt Gitzels breeding services aan zaad- en veredelingsbedrijven. Een nuchter familiebedrijf met groene ambities, waar traditie en moderne (opkweek)techniek hand in hand gaan.

Het verhaal van Hazera begon meer dan honderd jaar geleden in Tuitjenhorn, waar Jan Broersen koolzaad verkocht aan lokale telers. Inmiddels opereert Hazera internationaal en levert het bedrijf hoogwaardige zaadoplossingen aan boeren en telers wereldwijd. Met twee hoofdkantoren in Nederland en Israël, dochterondernemingen in elf landen en een distributienetwerk dat meer dan 130 markten bedient, blijft de kern van Hazera onveranderd: dicht op de teler zitten, begrijpen wat er op het veld gebeurt en rassen ontwikkelen die daar écht bestand tegen zijn. Dat is waar Hazera groot mee is geworden, en wat hier nog steeds elke dag het werk bepaalt.

Opgericht in 2000 met één machine en een hoop ambitie. Nu een vaste waarde in de zaadsector met klanten over de hele wereld. Highpack doet één ding, maar doet dat uitzonderlijk goed: zaden verpakken. Op gewicht, op aantal, op maat. Dat is een hele kunst op zich. Sommige zaden zijn klein en licht, andere rollen alle kanten op. Dat vraagt om precisie, ervaring en machines die precies doen wat ze moeten doen. Highpack zorgt ervoor dat het zaad waar veredelaars met passie aan hebben gewerkt, in topconditie aankomt bij telers wereldwijd.

Wat er met een zaadje gebeurt vóórdat het de grond ingaat, bepaalt alles wat daarna komt. En dat is precies waar Incotec zich dagelijks mee bezighoudt. Opgericht in 1968 in Enkhuizen, inmiddels wereldleider in zaadverbetering. Wat Incotec doet, is onzichtbaar voor de meeste mensen maar voelbaar in elke oogst. Primen zodat zaden sneller en gelijkmatiger ontkiemen, pilleren zodat machines ze nauwkeurig kunnen zaaien, coaten zodat elk zaad beschermd en gevoed de grond ingaat. Bij Incotec heb je te maken met wetenschap op het randje van biologie en chemie, toegepast op het kleinste object in de landbouwketen.

Gestart in 1992 op een zolder van een bollenschuur met een klein lab met weefselkweek als uitgangspunt en doorzettingsvermogen als brandstof. Dit was het begin van Iribov: een bedrijf dat vandaag de dag een essentiële rol speelt in de zaadindustrie. Stel je voor dat je uit één klein stukje plant duizenden identieke, gezonde planten kunt laten groeien. Dat is precies wat hier gebeurt, onder steriele omstandigheden in het lab. Met een flinke club collega’s verdeeld over vier locaties over de wereld, biedt het bedrijf schoon uitgangsmateriaal, vermeerdert het planten via weefselkweek en zorgt het ervoor dat virussen geen kans krijgen. En dat voor meer dan 500 gewassen.

Hier combineren ze een ondernemende pioniersmentaliteit met 165 jaar aan wetenschappelijke slagkracht. In 2019 nam KWS het iconische West-Friese Pop Vriend Seeds over en gingen zij verder onder de vlag van KWS Vegetables. Vanuit het hypermoderne R&D-hoofdkantoor in Andijk, werkt het team in recordtempo aan future-ready genetica voor negen gewassen: spinazie, bonen, rode biet, snijbiet, tomaat, paprika, meloen, watermeloen en komkommer. Sinds de fusie heeft KWS Vegetables zijn activiteiten wereldwijd uitgebreid met veredelingsstations in Spanje, Italië, Turkije, Mexico en Brazilië en is het hard op weg om zich te kunnen meten met de grootste groenteveredelaars van de wereld.

Je staat er waarschijnlijk niet bij stil wat er met een zaadje gebeurt nadat het is geoogst en voordat het de grond ingaat. PETKUS Selecta maakt precies dat deel van de keten. De merken Selecta, ROEBER en PETKUS staan elk voor een eigen stuk vakmanschap: Selecta voor beproefde reinigingstechnologie sinds 1947, PETKUS voor machinebouw op wereldschaal en hun eigen R&D-instituut ROEBER voor de nieuwste innovaties. Drie merken, één missie: oplossingen bieden die kwekerijen, laboratoria en zaadproducenten wereldwijd vooruithelpen.

Meer dan 75 jaar geleden begon PanAmerican Seed® met één overtuiging: dat de mooiste bloemen en groenten beginnen met het beste zaad. Vandaag de dag worden hier bloemen en groenten veredeld die hun weg vinden naar kwekers, telers en tuinen over de hele wereld. Met teams en locaties van Costa Rica tot China en meer dan 1.000 collega’s wereldwijd, combineren zij internationale slagkracht met een stevig fundament in Seed Valley. Als onderdeel van Ball Horticultural Company, wereldwijd marktleider in sierteeltveredeling, bouwt het bedrijf elke dag verder aan een identiteit die staat voor betrouwbaarheid, innovatie en bewezen performance.

Tien mensen, één vestiging in Hem en zaden die binnen een week op niet voor de hand liggende locaties in de wereld aankomen. Rossen Seeds is opgericht in 1992 en heeft zich gespecialiseerd in het leveren van hoogwaardige groentezaden in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Zuid-Amerika, waar gezond voedsel door klimaat, logistiek of omstandigheden allesbehalve vanzelfsprekend is. Elk zaadje dat het bedrijf verlaat heeft kiemtesten en fytosanitaire checks doorlopen. Snel, maar zonder concessies aan kwaliteit. Zo bereikt Rossen Seeds de plekken waar groenten het hardst nodig zijn.

In 1967 begon Seed Processing Holland in Enkhuizen met het bouwen van machines voor de zaadverwerking. Vandaag de dag is het bedrijf nog steeds vanuit dezelfde plek actief, maar de machines die hier ontworpen worden, draaien inmiddels bij zaadbedrijven van China tot de Verenigde Staten. Reinigen, sorteren, behandelen, verpakken: voor elk onderdeel van het verwerkingsproces ontwikkelt Seed Processing Holland complete verwerkingslijnen. Met steeds zuinigere machines, volledig elektrische aandrijving en data-gedreven oplossingen bouwt het bedrijf mee aan een sector die niet alleen efficiënter, maar ook duurzamer wordt.

Syngenta is een toonaangevend internationaal bedrijf in de agrarische sector dat zich richt op de ontwikkeling van innovatieve oplossingen voor gewasbescherming en zaden voor akkerbouw, groenten en bloemen. Met vestigingen over de hele wereld ondersteunt Syngenta boeren wereldwijd om gezondere, duurzamere gewassen te telen voor diverse landbouwsectoren. Syngenta Vegetable Seeds is een onderdeel van Syngenta, dat zich specifiek richt op de ontwikkeling van innovatieve groentezaden en speelt een cruciale rol in Syngenta’s missie.

Vanuit Zwaagdijk-Oost voert Vertify toegepast onderzoek uit voor telers, veredelaars en zaadbedrijven door heel Nederland. Gewasbescherming, bemesting, teelttechnieken: hier wordt getest wat in de praktijk écht werkt, voordat het de markt op gaat. Op eigen praktijklocaties, met drones, sensoren en mensen die zowel in een kas of veld staan als achter een spreadsheet. Een kennisorganisatie die de schakel vormt tussen wetenschap en het veld.